سفتىهاى پيرامون بواسير را از ميان برمىدارد . داروى قوباء است . قرحهء گنديده را بهبودى بخشد ، اگر با قيروطى يعنى مرهم موم و روغن گل قاطى شود . علاج خوره و گرى سودايى و آتش پارسى و ( غنغرانا ) است . سر : شيره‌اش را بر دندان كرم‌زده نهند دندان خرد شود و مىافتد . و اگر با قطران باشد كه از قوتش مىكاهد ؟ براى معالجهء دندان سالمتر است . بهتر آن است كه قسم سالم دندانها را با كمى موم بپوشانند و آنگاه اين دارو را بگذارند . اگر بيخ گياه نامبرده را با سركه بجوشانند و مضمضه كنند درد دندان تسكين يابد . چشم : شيرش ناخنه را از بين مىبرد . اندامان راننده : بواسير را برمىكند ، بلغم و مواد آبكى را خارج سازد . دو قطره تا سه قطره شيرش را بر انجير ريزند و بگذارند تا خشك شود و بخورند اسهالى كافى مىدهد . و همين مقدار اگر با قاوت يابان تناول شود باز مسهل خوبى است . اما اگر بخواهند آن را بدون آميزه‌اى بخورند بهتر آن است كه همراه قيروطى يا موم و عسل باشد تا دهان و گلو را زخمدار نكند . گاهى مىشود كه به منظور اسهال شدن شاخه‌هاى سبز يتوع در ظرفى سفالين همراه روغن مىجوشانند و اين جوشيدن آرام و بتدريج صورت مىگيرد . بعد از آن خرد مىكنند و به اندازهء وزن دو ( كرمه ) با قاوت مخلوط مىكنند و در آب مىريزند و آب را سر مىكشند - شاخه‌هاى خشك آن بسيار كم‌تأثيرند . اما اگر بخواهند به منظور اسهال شدن از نوعى استفاده كنند كه آن را ( كرفيون ) گويند بايد : شاخه‌ها را چيد و در سايه خشكانيد و پوست آنها را كند و مقدار نه ( كرمه ) را يك شبانه‌روز در شراب كهنه خيسانيد و بعد از آن پالاييد و نيم گرم سر كشيد كه بىآزار اسهال دهد . جانشين يتوع : براى پاك كردن روده از مواد آبكى و بيرون آوردن بلغم از اندامان سه برابر وزن يتوع زنبق و يك‌سوم وزنش سكبينه كار را انجام مىدهد . در اينجا فصل ياء كه پنج دارو را در بر داشت پايان مىيابد . فصل يازدهم حرف ( ك ) كافور : چندگونه كافور هست . قنصورى ، رياحى ، آزاد ، اسفرك كبود ، كه كافور به چوب چسبيده و از چوب برآمده است . كسانى گويند : درخت كافور بسيار بزرگ است و بسيارى از جانوران را در سايهء خود پناه مىدهد و ببرها سايه‌اش را دوست دارند و در مدت سال مگر در وقتى معين كسى نمىتواند به درخت كافور برسد . و چنان كه گويند كافور در دامنه كوههاى كنار دريا مىرويد ، و آنچه معلوم است كافور از درختان سرزمين چين است و ما پارچه‌هايى از چوب كافور را ديده‌ايم كه سفيد و كم‌مايه و بسيار سبك است و گاهى ديده‌ايم كه اندكى از كافور در درزهاى آن موجود بوده است . مزاج : در سوم سرد و خشك است . آرايش : به كار بردنش پيرى زودرس بدنبال دارد ، موى را سفيد گرداند . ورم و جوش : ورم گرم را فرونشاند . سر : كافور مخلوط با سركه ، يا افشرهء خرماى نارسيده ، يا آب آس ، يا آب ريحان ، درد سر